День: 5 мая 2020

Ապրիլի 15 Չորեքշաբթի

Թարգմանչական աշխատանք

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8- ռուսերեն կայքեր

В сказке Ганса Христиана Андерсена повествуется о том, как в нашем мире распространяются слухи.

Одна почтенная курица, потеряла перышко, приводя себя в порядок. При этом она рассказывала о том, как важно за собой следить. Чем больше чистишься, тем делаешься красивее.

Услышав эти слова и увидев оброненное перо, другая курица, соседская сплетница подумала о том, чтобы быть в красивой форме, та специально выщипывает себе перья.

И здесь, читатель начинает понимать, что у каждого своя правда, которую он считает истиной и добавляет к ней немного преувеличения.

Так, в пересказе этой истории уже третьей курице, озвучено было то, что одна курочка ради того, чтобы стать красивой готова выщипать себе вообще все перья.

Сидевшим в этот момент над их головами совам и слушавшим эту историю послышалось, что курица действительно выщипала себе все перья прямо на глазах петуха. Потом сплетня перешла к сове-соседке и пошла гулять по миру.

Чем дальше из уст в уста передавалась эта история, тем более далекий смысл от исходника она приобретала. Именно так и распространяются слухи.

В конце все обсуждали уже целых пять глупых и сумасшедших куриц, которые из-за большой любви к петуху выщипали себе все перья, чтобы показать, кто из них больше похудел.

Первая курица, лишившаяся всего лишь перышка, услышав эту историю, естественно не узнала себя в ней. Кроме того, с удовольствием осудила поведение сумасшедших пятерых несуществующих кур, умерших от большой любви к петуху.

Добропорядочная курица решила, что эта история о пяти несчастных курицах должна быть напечатана в газете. И история была напечатана как истинная правда.

Эта сказка высмеивает сплетников и тех, кто им верит и с удовольствием обсуждает выдуманные новости.

Հանս Քրիստիաին Անդերսենի հեքիաթում տեղեկացվում է, թե ինչպես են տարածվում լուրերը մեր աշխարհում։

Մի հարգարժան հավ, իրեն կարգի բերելու ժամանակ կորցրեց փետուրը։ Այդ ընթացքում նա պատմում էր այն մասին, թե ինչքան կարևոր է արտաքին տեսքին հետևելը։

Լսելով այդ խոսքերը և տեսնելով ընկած փետուրը, մի ուրիշ հավ՝ բամբասկոտ հարևան հավը, մտածեց այն մասին, եթե պետք է լինել գեղեցիկ, ուրեմն նա հատուկ է պոկում փետուրները։

Եվ այստեղ, կարդացողը սկսում է հասկանալ, որ յուրաքանչյուրն ունի իր ճշմարտությունը, որի համարում է իրական և մի քիչ էլ չափազանցնում է։

Այսպիսով, այս պատմվող պատմվածքում արդեն երրորդ հավին, ասված է եղել այն, որ մի հավ, գեղեցիկ լինելու համար պատրաստ է պոկել բոլոր փետուրները։

Այդ պահին նրանց գլխավերևում նստած բուերը, որոնք լսեցին այդ պատմությունը, լսեցին, որ հավը իսկապես պոկել է փետուրները հենց աքաղաղի աչքի առաջ։ Այնուհետև բամբասանքը հասավ հարևան բուին և գնաց ման գալու աշխարհով մեկ։

Ինչքան երկար էր այդ պատմությունը բերնեբերան փոխանցվում, այնքան միտքը հեռու էր իրական պատմությունից։

Վերջում բոլորը քննարկում էին արդեն մի ամբողջ հինգ հիմար և գիժ հավերի, որոնք աքաղաղի հանդեպ մեծ սիրուց պոկել են բոլոր փետուրները, որպեսզի ցույց տան, ով է իրենցից ավելի շատ նիհարել։

Առաջին հավը, կորցնելով ընդամենը մի փետուր, լսելով այդ պատմությունը, բնականաբար իրեն չճանաչեց այդ պատմության մեջ։ Բացի այդ, հաճույքով քննադատեց աքաղաղի հանդեպ սիրուց մեռնող գոյություն չունեցող գիժ հինգ հավերի պահվածքը։

Հարգարժան հավը որոշեց, ար այդ դժբախտ հինգ հավերի պատմությունը պետք է տպագրվի թերթում։ Եվ պատմությունը տպագրվեց ինչպես իրական ճշմարտություն։

Այս հեքիաթը զվարճացնում է բամբասկոտներին և նրանց, ովքեր հավատում են նրանց և հաճույքով քննարկում են հորինված լուրերը։

Հեղինակային կրթական ծրագրի հեղինակների ստեղծագործական առցանց հավաք

 Մայիսյան 15-րդ հավաք

2020թ. մայիսի 4-9

Լուծույթներ և խառնուրդներ

1. Քանի՞ կիլոգրամ մաքուր սպիրտ և քանի՞ կիլոգրամ ջուր է պարունակում  30 կգ 40 տոկոսանոց սպիրտի լուծույթը:

30.40:100=12կգ

30-12=18կգ կամ 30.60:100=18

2. Քանի՞ կիլոգրամ աղ և քանի՞ կիլոգրամ ջուր է պարունակում   25 կգ 24 տոկոսանոց աղի լուծույթը:

25.24:100=6

25-6=19

3. Քանի՞ տոկոսանոց սպիրտի լուծույթ կստացվի, եթե 8կգ մաքուր սպիրտը խառնենք 12 կգ թորած ջրի հետ:

12+8=20

8/20.100=40%

4. Քանի՞ տոկոսանոց աղի լուծույթ կստացվի, եթե 40գ մաքուր աղը խառնենք 120գ ջրի հետ:

120+40=160

40/160.100=25%

5. 30 տոկոսանոց սպիրտի լուծույթը պարունակում է 56գ ջուր: Գտե՛ք լուծույթի կշիռը:

100-30=70

56գ=70%

56.100:70=80

6. 25 տոկոսանոց սպիրտի լուծույթը պարունակում է 30գ սպիրտ: Գտե՛ք լուծույթի կշիռը:

100-25=75

30գ=75%

30.100:75=40

7. Քանի՞ տոկոսանոց սպիրտի լուծույթ կստացվի, եթե 120 գ 20 տոկոսանոց սպիրտի լուծույթին ավելացնենք  8 գ մաքուր սպիրտ:

120գ=20%

8գ=100%

120+8=128

120.20:100=24

24+8=32

32.100:128=25%

8. Քանի՞ տոկոսանոց սպիրտի լուծույթ կստացվի, եթե 80գ 25 տոկոսանոց սպիրտի լուծույթին ավելացնենք  45գ թորած ջուր:

80+45=125

80.25:100=20

20+45=65

65.100:125=52%

Ապրիլի 27 երկուշաբթի

• Ի՞նչ գիրք ես կարդում կամ արդեն կարդացել(վերնագիրը, հեղինակի անունը):

Գարիբալդիականը, Ավետիք Իսահակյան

• Քեզ դուր եկած ամենահետաքրքիր հատվածը կամ արտահայտությունը:

1/ Ա՜խ, ինչքա՜ն լավ է, վեհ է կռվել հայրենիքի համար լավ ընկերների հետ մեկտեղ, մեռնել հայրենիքի համար լավ ընկերների գրկում…

2/ Էհե՜յ, Գարիբալդի. Ինչպիսի՜ սիրտ ուներ. հո հրամայող չէր, այլ մեր ընկերն էր, մեր հավասարը. մեզ հետ տանում էր ամեն դժվարություն, և ավելին, նույնիսկ՝ կռվի ամենատաք տեղը ինքն էր առաջ նետվում: Ա՜խ, նա, որ երևում էր մեր շարքերում, կրակ էինք կտրում և առյուծ դառնում: Մարդ զարմանում է, թե ինչպե՜ս  նրա բարի, գթոտ աչքերը մեզ խրախուսում էին փշրել, սպանել, կոտորել թշնամուն:

3/ Քանի-քանի անգամ մենք ճակատ մտանք թշնամու հետ, որոնց ոչխարների վախկոտ հոտի պես քշում էինք, մաքրում Լոմբարդիայից: Մենք թվով շատ չէինք, թշնամին մեզնից տասնապատիկ ավել էր, բայց թիվս ո՞րն է, մեր մի տղան հարյուր էր, հազար էր…

• Առանձնացրո՛ւ հերոսներին, նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր նրանց:

Այս պատմոթյունը մի իտալացի, հիասթափված ծերուկի մասին էր, ով իր իսկ հայրենիքում իրեն գերության մեջ էր զգում։ Կորցնելով ընտանիքը, նա գերադասում է ապրել օտար երկրում, պանդխտության մեջ՝ իր թոռնուհու հետ։

• Գրի՛ր կարծիք կարդացածդ գրքի մասին:

Շատ տխուր պատմություն էր։ Հետաքրքիր է թե ինչ եղավ ծերունու և թոռնուհու հետ։

 2.    Պատմի՛ր նաև  քո գարնանային  հանգստի մասին: 

Ամբողջ օրը տունն եմ եղել, խաղացել եմ իմ սիրած օնլայն խաղը։ Մայրիկս իմ ու քույրիկիս համար գիրք է կարդացել։ Ֆիլմ ենք դիտել միասին։ Խաղացել ենք <<Մոնոպոլիա>> և <<Լոտո>>։ Մասնակցել եմ դպրոցում կազմակերպված ծառատունկին։

Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ H2SO4, NaNO3, FeSO4, KMnO4, SiO2

1.Նյութի անվանումը

H2SO4-ծծմբական թթու, NaNO3-նատրիումի նիտրատ, FeSO4-երկաթի սուլֆատ, KMnO4-նատրիումի պերմանգանատ, SiO2-սիլիցիումի երկօքսիդ

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը

NaNO3-նատրիում,ազոտ,թթվածին

H2SO4-ջրածին, ծծումբ, թթվածի

FeSO4-երկաթ, ծծումբ, թթվածին

KMnO4-կալիում, մանգան, թթվածին

SiO2-սիլիցիում, թթվածին

3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

NaNO3-նատրիում, ազոտ, 3 թթվածին

H2SO4-2 ջրածին, ծծումբ, 4 թթվածին

FeSO4-ֆերում, ծծումբ, 4 թթվածին

KMnO4-կալիում, մանգան, 4 թթվածին

SiO2-սիլիցիում, 2 թթվածին

4. Հաշվել՝Mr 

Mr (H2 SO4) = 2 Ar (H) + Ar (S) + 4 Ar(O) + 2 • I + 32 + 4•16 = 98

Mr(Na₂CO₃)₌ Ar(Na)x 2+Ar(C)+Ar(O)x3= 23×2+12+16×3=46+12+48=106

Mr=Ar(Fe)x1+Ar(S)+Ar(O)x4=56×1+32+16×4=56+32+64=152

Mr(K₃PO₄₎₌ Ar(K)x3+Ar(P)+(O)x4= 39×3+31+16×4= 117+31+64=212

Mr=Ar(Si)x1+Ar(O)x2=28×1+16×2=28+32=60

5. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

1. m(H):m(S):m(O)=2:32:64
2. m(Na):m(S):m(O)=23:14:48
3. m(Fe):m(S):m(O)=56:32:64
4. m(K):m(Mn):m(O)=39:55:64
5. m(Si):m(O)=28:32

6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

H2SO4

1. w(H)=2/98×100%= 2%
2. w(S)=32/98×100%=32%
3. w(O)=100-34%=66%

NaNO3

w(Na)=23/85×100%=27%

w(N)=14/85×100%=16%
w(O)=100-43%=57%

FeSO4

w(Fe)=56/152×100%=36%

w(S)=32/152×100%=21%
w(O)=100-57=43%

KMnO4

w(K)=39/158×100%=24%

w(Mn)=55/158×100%=34%
w(O)=100-58%=42%

SiO2

w(Si)=28/60×100%=46%

w(O)=32/60×100%=53%7.

7.Նյութը բարդ է, թե պարզ

H2SO4, NaNO3, FeSO4, KMnO4, SiO2

Նշված բոլոր նյութերը բարդ են,որովհետև կազմված են մի քանի տարրերից:

8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածըMo(H2SO4)=98*1,66*10-27=1,63*10-25կգ

Mo(NaNO3)=85*1,66*10-27

Mo(FeSO4)=152×1,66×10-27=2,52×10-25կգ

Mo(KMnO4)=158*1,66*10-27

Mo(SiO2)=60*1,66*10-27

Հաշվարկներ ըստ բանաձևերի

Օրինակ՝Na₂CO₃  

1.Նյութի անվանումը՝ Նատրիումի կարբոնատ կամ լվացքի սոդա
  2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը՝ Na-նատրիում, C-ածխածին,  O-թթվածիմ
  3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում՝ մեկ մոլեկուլում կա՝ 2Na, 1C, 3O ատոմներից

4. Հաշվել՝Mr ՝Mr(Na₂CO₃)=2·23+12+3·16=106 

 Mr=Ar(Na)*1+Ar(N)+Ar(O)*3=23*1+14+16*3=23+14+48=85

5. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` mm (Na): m(C): m(O)=46:12:48

m(Na):m(S):m(O)=23:14:48

  6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`ww (Na)=46/106·100%=43%w (C)=12/106·100%=11%w (O)=48/106·100%=100%-(43%+11%)=45%

 w(Na)=23/85*100%=27%     

w(N)=14/85*100%=16%
w(O)=100-43%=57% 

7.Նյութը բարդ է, թե պարզ` բարդ   

Բարդ  

  8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը`      m₀=106 · 1,66•10^-27կգ =175,96•10^-27կգ =1,76•10^-25կգ Mr(H₂O)=1·2+16=18
w (O)=16/18·100%

Mo(NaNO3)=85*1,66*10-27

Հարցեր և վարժություններ

1. Ո՞ր «հարկում» և ո՞ր «բնակարանում է ապրում» ածխածին տարրը:

Ածխածինը ապրում է 2-րդ «հարկի» 6-րդ «բնակարանում»

2. Ո՞ր տարրն է «ապրում» 20-րդ «բնակարանում»:

20-րդ «բնակարանում» ապրում է Կալցիում տարրը :

3.Պարզաբանե’ք (օրինակներով ու մեկնաբանություն ներով) պարբերություն, խումբ,գլխավոր ու երկրորդական ենթախմբեր, կարգաթիվ հասկացությունները:

Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր են, գրված ըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում ենալկալիական մետաղով վերջանում ազնիվ գազով:

 Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, տարրերի այն հորիզոնական շարքերն են, որոնք սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:

4. Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը` Be, Sr, Zn, Mg, Ca:

Ավելորդ է Zn տարրը, քանի որ այն գտնվում է, ուրիշ խմբում:

5. Լրացրե’ք հետևյալ աղյուսակը.II խումբ

Գլխավոր  ենթախումբ	Երկրորդական  ենթախումբ
1. Be`բերիլիում
2. Mg
3. Ca
4.Sr	1. Zn` ցինկ
5.Ba	2.Cd
6.Ra	3.Hg
7.

6. Լրացրե’ք բաց թողած բառակապակցությունը. Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզնյութերի, ինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախման մեջ են տարրերի  հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից: 7. Համապատասխանեցրե’ք քիմիական տարրն իր խմբի համարին և ընտրե’ք ճիշտհամապատասխանություններ ներառած շարքը:

Տարրը	Խումբը
1) H	ա) IV
2) Be	բ) V
3) CI	գ) II
4) N	դ) I
	ե) VII

1) 1գ, 2դ, 3ե, 4ա 2) 1դ, 2ե, 3բ, 4դ 3) 1դ, 2գ, 3ե, 4բ 4) 1գ, 2բ, 3ա, 4բ

Պարբերական համակարգի ստեղծումը
Նպատակը՝

1. Համացանցից սովորողները ծնողների հետ միասին գտնել այն գիտնականների մասին տեղեկություններ,որոնք ստեղծել են պարբերական համակարգը
2. Կարողանալ նյութերը բաժանել մետաղների և ոչմետաղների,և հասկանալ դրանց հատկությունների տարբերությունը 

Անտուան Լորան Լավուազիե

Անտուան Լորան Լավուազիեն ծնվել է  օգոստոսի 26, 1743թ-ին, մահացել է մայիսի 8, 1794թ-ին։

Անտուան Լորան Լավուազիեն ավարտել է Փարիզի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, միաժամանակ ուսումնասիրել քիմիա և ֆիզիկա։ Նրա քիմիական ուսումնասիրությունները հիմնականում նվիրված են օդի ու ջրի բաղադրությունների և այրման ու շնչառության շարժընթացներում օդի ունեցած դերի բացահայտման հարցերին։ Հաստատել է, որ օդը բաղկացած է այրմանը և շնչառությանը նպաստող բաղադրիչից, որն իր հերթին, միանալով տարբեր նյութերի հետ, առաջացնում է թթու։ Այդ հատկության շնորհիվ նյութն անվանեց թթվածին՝ թթու ծնող։ Նա բացահայտեց նաև, որ ջուրը նույնպես ջրածնի թթվածնային միացություն է՝ չնայած այն ակնհայտ թթվածնայի հատկություն չունի։

Հաստատելով այրման թթվածնային տեսությունը՝ Լավուազիեն քիմիական գիտությունը դրեց գիտական հիմքերի վրա և կեղծ ֆլոգիստոնի տեսությունը փոխադրեց այրման թթվածնային տեսությամբ։

Նա մշակել է նաև քիմիական անվանակարգության սկզբունքները, Պիեռ Սիմոն Լապլասի հետ պատրաստել է առաջին սառցային կալորիմետրը և չափել մի շարք նյութերի այրման ջերմությունները։

1789 թվականին լույս է ընծայել իր «Տարրական քիմիայի դասագիրքը», որը գիտական քիմիայի առաջին ձեռնարկն էր։

Լավուազիեն գլխատվել է Հեղափոխական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրվելով ծխախոտի մթերման գործում թույլ տված խարդախության համար։ Այդ առիթով ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Ժոզեֆ Լագրանժն ասել է. «Պահանջվեց ընդամենը մեկ ակնթարթ, որպեսզի կտրվեր այդ գլուխը, բայց հնարավոր է, որ հարյուրամյակը քիչ լինի նրա նմանը ստեղծելու համար»։

Յուլիուս Մեյեր

Յուլիուս Լոտար Մեյեր (օգոստոսի 19, 1830 — ապրիլի 11, 1895), գերմանացի քիմիկոս։

Տյուբինգենի համալսարանի պրոֆեսոր (1876), Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1890)։ Առանց տեսական ընդհանրացումների Մեյերը 1864 թվականին տվել է 27 քիմիական տարրերի աղյուսակ, որում տարրերը տեղաբաշխված էին ըստ ատոմական կշռի աճի և խմբավորված ըստ արժեքականության։ 1870 թվականին կազմել է քիմիական տարրերի համակարգման ընդհանուր աղյուսակ, որն, ըստ հեղինակի, «էապես նմանվում է Մենդելեևի (1869) պարբերական համակարգին»։ Կառուցել է տարրերի ատոմական ծավալների կորերը։

Քննարկվող հարցեր

1. Ինչու են դասակարգել տարրերը

Տարրերի պարբերական համակարգում տարրերը դասավորված են ըստ կարգահամարների՝ ատոմների միջուկներում եղած պրոտոնների թվի աճի։ Քանի որ շատ էին տարրերը և ցաքուցրիվ էր նրանց վիճակը Դ.Ի. Մենդելեևը համարակալեց և դասակարգեց:

1. Տարրերի առաջին դասակարգումը`Մետաղներ և ոչմետաղներ

Քիմիական տարրերը բաժանվում են մետաղ պարզ նյութ և ոչ մետաղ պարզ նյութ առաջացնողների։

Եթե տվյալ քիմիական տարրին համապատասխանող պարզ նյութը մետաղ է (ունի մետաղական փայլ, բարձր ջերմա- և էլեկտրահաղորդականություն, կռելիություն, կոփելիություն և այլն), ապա դրան համարում են մետաղական տարր։

Ոչ մետաղական տարրեր են համարվում նրանք, որոնց առաջացրած պարզ նյութերը ոչ մետաղներ են։

1. Ինչու էր թերի այդ դասակարգումը

Այդ դասակարգումը թերի է, որովհետև գտնվեցին մետաղներ, որոնք ունեին ոչ մետաղական հատկություններ և ոչ մետաղներ, որոնք ունեն մետաղական հատկություններ:

1. Պարբերական համակարգի ստեղծումը

Ռուս քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևը 1869 թվականին հրապարակեց առաջին ճանաչված պարբերական աղյուսակը, որը մշակվել էր գլխավորապես այն ժամանակ արդեն հայտնի տարրերի պարբերականությունը ցույց տալու համար: Նա կանխագուշակեց նաև մի քանի չհայտնաբերված տարրերի որոշ հատկություններ, որոնք պետք է լրացնեին աղյուսակի դատարկ վանդակները: Նրա կանխագուշակումների մեծ մասը ճիշտ դուրս եկան: Նոր տարրերի հայտնագործմանն ու սինթեզին զուգընթաց Մենդելեևի գաղափարը աստիճանաբար ընդլայնվեց և դարձավ լիակատար: Ժամանակակից պարբերական աղյուսակը ներկայումս ապահովում է քիմիական ռեակցիաների անալիզի համար անհրաժեշտ օգտակար հիմքը և շարունակվում է լայնորեն օգտագործվել քիմիայում, միջուկային ֆիզիկայում և ուրիշ այլ գիտություններում:

1. Մենդելեևի կյանքը և գործունեությունը

Դմիտրի Իվանովիչ Մենդելեևը ռուս գիտնական-հանրագետ՝ քիմիկոս, ֆիզիկաքիմիկոս, ֆիզիկոս, երկրաբան, տնտեսագետ, նավթային մասնագետ, չափագետ, տնտեսագետ, սարքաշինարար, տեխնոլոգ, բազմակողմանի գիտնական, ուսուցիչ, գյուտարար։ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր, Սանկտ Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 1869 թվականին բացահայտել է քիմիական տարրերի պարբերականության օրենքը՝ բնագիտության հիմնական օրենքներից մեկը։ Թողել է մոտ 500 տպագիր աշխատություններ, որոնց մեջ է դասական «Քիմիայի հիմունքները»՝ առաջին կառուցվածքային շարադրանքը անօրգանական քիմիայից։

Դ. Ի. Մենդելեևը գիտության շատ բնագավառների հիմնարար հետազոտությունների հեղինակ է, ինչպիսիք են քիմիան, քիմիական տեխնոլոգիաները, ֆիզիկան, չափագիտությունը, օդագնացությունը, օդերևութաբանությունը, գյուղատնտեսությունը, տնտեսագիտությունը և այլ գիտություններ, որոնք սերտորեն կապ ունեին Ռուսաստանի արտադրողական ուժերի զարգացման կարիքների հետ։ Նա դրել է լուծույթների տեսության հիմքը, առաջարկել է նավթի բաժանման ֆրակցիոն մեթոդը, հայտնագործել է անծուխ վառոդի տեսակներից մեկը, պրոպագանդել է հանքանյութերի օգտագործումը, երաշտային հողերի ոռոգումը։ 1865-1890 թվականներին եղել է Պետերբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր։

1. Ատոմի կառուցվածքը և կարգաթվի նշանակությունը

Ֆիզիկոսներն ապացուցեցին, որ ատոմը բարդ կառուցվածք ունի: 1911թ.-ին Էռնեստ Ռեզերֆորդը դիտարկեց, թե ինչպես է ոսկու նրբաթիթեղը շեղում իր վրա ուղղված ատոմի մասնիկները, և եկավ այն եզրակացության, որ ատոմը գլխավորապես կազմված է դատարկ տարածության կենտրոնում հավաքված նյութի խտուցքից: Այդ խտուցքը Ռեզերֆորդն անվանեց ատոմի միջուկ: Այնուհետև Ռեզերֆորդն առաջարկեց ատոմի կառույցի մոլորակային մոդելը, համաձայն որի`   էլեկտրոնները պտտվում են միջուկի շուրջը, ինչպես մոլորակները՝ Արեգակի: Ավելի ուշ պարզվեց, որ ատոմի միջուկները նույնպես բաժանելի են: Դրանք կազմված են դրական էլեկտրական լիցք ունեցող պրոտոններից և լիցք չունեցող, չեզոք նեյտրոններից, որոնք միջուկում հզոր ուժերով կապված են իրար: Յուրաքանչյուր ատոմում պարունակվում են միևնույն թվով էլեկտրոններ ու պրոտոններ: Ժամանակակից գիտական պատկերացման համաձայն՝ ավելի ճիշտ կլինի էլեկտրոնները պատկերացնել որպես էլեկտրական լիցքերի ամպ: Էլեկտրոնների վարքը ֆիզիկոսները նկարագրում են քվանտային մեխանիկայի մաթեմատիկական ապարատի օգնությամբ: Պրոտոններն ու նեյտրոնները կազմված են ավելի մանր մասնիկներից՝ քվարկներից:

1. Պարբերությունը և նրա նշանակությունը

Անհրաժեշտ է յուրացնել քիմիական այբուբենը՝ տարրերի քիմիական նշանները: Դրանց օգնությամբ դուք կսովորեք գրել բառեր՝ քիմիական բանաձևեր, իսկ դրանց հիման վրա գրել նախադասություններ՝ քիմիական ռեակցիաների հավասարումներ:
Քիմիական տարրերի նշանները մեծապես նպաստել են քիմիայի զարգացմանը: Դա այբուբենի նման հանճարեղ մի գյուտ էր, որը հնարավորություն ընձեռեց՝ ցանկացած նյութի բաղադրություն արտահայտելու տարրերի նշաններից կազմված քիմիական բանաձևով և հասկանալի ներկայացնելու քիմիական փոխարկումները (ռեակցիաները):

1. Խմբեր և ենթախմբեր

Յուրաքանչյուր խումբ կազմված է երկու ենթախմբից` գլխավոր և երկրորդական: Գլխավոր ենթախումբն ընդգրկում է տարրեր և՛ մեծ, և՛ փոքր պարբերություններից: Երկրորդական ենթախմբում ընդգրկված են միայն մեծ պարբերությունների տարրեր: Պարբերական համակարգը բաղկացած է 7 պարբերությունից, 10 շարքից և 8 խմբից: Գլխավոր ենթախումբը կազմում են տիպիկ տարրերը և մեծ պարբերությունների առաջին 2 և վերջին 6 տարրերը: Երկրորդական ենթախումբը կազմում են միայն մեծ պարբերությունների մյուս տարրերը, որոնք միայն մետաղներ են: Գլխավոր և երկրորդական ենթախմբերի տարրերն իրարից տարբերվում են քիմիական հատկություններով:

Նախագիծ`Քիմիական տարրերի  և նյութերի տարածվածությունը

1. Քիմիական տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ

2.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը տիեզերքում
3.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը երկրակեղեվում
4.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը մարդու օրգանիզմում
5.Ամենենատարածված նյութը երկրագնդի վրա
6.Ամենատարածված գազային նյութը օդում:

MARCH 30 -10 APRIL

Fill in the correct form of the words in brackets (comparative or superlative).

1. My house is (big)  than yours. My house is bigger than yours.
2. This flower is (beautiful)  than that one. This flower is more beautiful than that one.
3. This is the (interesting)  book I have ever read. This is the more interesting book I have ever read.
4. Non-smokers usually live (long)  than smokers. Non-smokers usually live longer than smokers.
5. Which is the (dangerous)  animal in the world? Which is the more dangerous animal in the world?
6. A holiday by the sea is (good)  than a holiday in the mountains. A holiday by the sea is best than a holiday in the mountains.
7. It is strange but often a coke is (expensive)  than a beer. It is strange but often a coke is more expensive than a beer.
8. Who is the (rich)  woman on earth? Who is the reachest woman on earth?
9. The weather this summer is even (bad)  than last summer. The weather this summer is even more bad than last summer.
10. He was the (clever)  thief of all. He was the more clever thief of all.

 IF OR WHEN?

1. If I  (to study), I  (to pass) the exams. If I study, I will pass the exams.
2. If the sun  (to shine), we  (to walk) into town. When the sun shines, we will walk into town.
3. If he  (to have) a temperature, he  (to see) the doctor. If he has a temperature, he will see a doctor.
4. If my friends  (to come), I  (to be) very happy. If my friends came, I will be very happy.
5. If she  (to earn) a lot of money, she  (to fly) to New York. When she earns a lot of money, she will fly to New York.
6. If we  (to travel) to London, we  (to visit) the museums. When we travel to London, we will visit museums.
7. If you  (to wear) sandals in the mountains, you  (to slip) on the rocks. If you wear sandals in the mountains, you will slip on the rocks.
8. If Rita  (to forget) her homework, the teacher  (to give) her a low mark. When Rita forgets her homework, the teacher gives her a low mark.
9. If they  (to go) to the disco, they  (to listen) to loud music. When they go to the disco, they will listen to loud music.
10. If you  (to wait) a minute, I  (to ask) my parents. If you wait a minute, I’ll ask my parents.

1. If I  (to come) home earlier, I  (to prepare) dinner. When I come home earlier, I will prepare dinner.
2. If we  (to live) in Rome, Francesco  (to visit) us. If we lived in Rome, Francesco would visit us.
3. If Tim and Tom  (to be) older, they  (to play) in our hockey team. If Tim and Tom were older, they would play in our hockey team.
4. If he  (to be) my friend, I  (to invite) him to my birthday party. If he was my friend, I would invite him to my birthday party.
5. If Susan  (to study) harder, she  (to be) better at school. If Susan studied harder, she would been better at school.
6. If they  (to have) enough money, they  (to buy) a new car. When they have enough money, they will buy a new car.
7. If you  (to do) a paper round, you  (to earn) a little extra money. If you do a paper round, you will earn a little extra money.
8. If Michael  (to get) more pocket money, he  (to ask) Doris out for dinner. When Michael got more pocket money, he will ask Doris out for dinner.
9. If we  (to win) the lottery, we  (to fly) to San Francisco. If we won the lottery, we would fly to San Francisco.
10. If I  (to meet) Brad Pitt, I  (to ask) for his autograph. When I meet Brad Pitt, I will ask for his autograph.

Warm-Up Questions

What is your dream job?
My dream job is computer programming, so I can create interesting computer games․
Tell  about your dream car. The car of my dreams is Lamborghini. I just love it․
What phobias do you have? I am terribly afraid of dogs
What is your favorite song? MiyaGi, I got Love
What is the best modern invention? Establishing a telecommunications connection

Which is more important: love, money or health? Health
Are you a pet lover? Yes
Would you like to be famous? It’s possible
Who is your favorite artist? Denzel Washington
What is your favorite subject at school? Russian, Geography, History
What is your favorite time of the day? The evenings

Are you a romantic person? Yes

What gets you really angry? When don’t understand me

Tell  about your dream house.
It is a big house, around which there are many trees and flowers. With bright rooms, large kitchen, unique design, swimming pool and separate game room, where there is billiards, bowling